Bezpieczne i zgodne z przepisami prawa lotniczego wykonywanie lotów przy użyciu bezzałogowych statków powietrznych wymaga posiadania odpowiednich kwalifikacji dostosowanych do rodzaju realizowanych operacji. Uzyskanie wymaganych uprawnień jest jednak jedynie pierwszym krokiem – równie istotna pozostaje stała kontrola ich ważności oraz przestrzeganie zasad ich przedłużania. Zaniedbanie tego obowiązku i wykonywanie operacji po wygaśnięciu uprawnień może prowadzić do poważnych konsekwencji, w tym nałożenia wysokich kar finansowych.
Wraz z dynamicznym wzrostem liczby operatorów i pilotów BSP w Polsce i na świecie rośnie także liczba kontroli oraz znaczenie prawidłowego stosowania przepisów. Zmieniające się regulacje sprawiają, że temat przedłużania uprawnień staje się jedną z kluczowych kwestii dla wszystkich osób wykonujących loty dronami.
Kategorie operacji BSP
Zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym Komisji Europejskiej 2019/947 od początku 2026 roku w Polsce obowiązują trzy kategorie wykonywania operacji z użyciem bezzałogowego statku powietrznego. Wyróżniamy wśród nich kategorie:
- Otwartą, w której uzyskanie zezwolenia na operację nie jest wymagane, lecz pilot jest zobowiązany m.in. do stałego utrzymywania BSP w zasięgu wzroku i lotu na maksymalnej wysokości 120 metrów nad poziomem terenu, a także utrzymywania go w bezpiecznej odległości od osób postronnych i nieprzelatywaniu nad zgromadzeniami osób.
- Szczególną, czyli taką, w której wykonywane są operacje o średnim ryzyku, które wychodzą poza parametry kategorii „otwartej”. Wykonując loty w tej kategorii, wymagane jest również uzyskanie odpowiedniego zezwolenia, certyfikatu lub złożenie oświadczenia o operacji wykonywanej zgodnie ze scenariuszem standardowym.
- Certyfikowaną, w której operacje wykonywane mogą być jedynie z wykorzystaniem BSP, które uzyskało wcześniejszą certyfikację. Operacje te obarczone są wysokim ryzykiem. Kategoria certyfikowana wykorzystywana jest m.in. do przewozu materiałów niebezpiecznych, lotu nad zgromadzeniami osób, lub gdy wiąże się z przewozem osób.
W tym artykule zajmiemy się uprawnieniami w kategoriach najpopularniejszych oraz najbardziej praktycznych, czyli „otwartej” i „szczególnej”.
Data ważności uprawnień
Uprawnienia pilota BSP są czasowe i po upływie określonego terminu tracą ważność. Niezwykle ważne jest, aby kontrolować datę ważności swoich uprawnień, gdyż lot wykonywany nawet jeden dzień po ich wygaśnięciu jest niezgodny z prawem.
Zarówno w kategorii „szczególnej”, jak i „otwartej” uprawnienia wydawane są na okres pięciu lat. Warto zauważyć, że datą ważności objęte są jedynie certyfikaty wiedzy teoretycznej. Są one jednak niezbędne do legalnego wykonywania lotów.
Datę ważności uprawnień najprościej jest sprawdzić w swoim profilu pilota na portalu drony.gov.pl. Regularnie kontrolując swoje kompetencje, zyskujemy pewność, że będziemy w stanie przedłużyć uprawnienia w odpowiednim czasie.
Przedłużenie uprawnień w kategorii otwartej
Wydanie uprawnień w podkategoriach A1/A3 odbywa się przez platformę szkoleniową elearning.uav.pansa.pl. Kompetencje nadawane są od razu po pozytywnym zaliczeniu egzaminu online z wiedzy teoretycznej. Identycznie jest w przypadku przedłużenia uprawnień A1/A3. Pół roku przed datą upływu ważności uprawnień otrzymamy ponowną możliwość podejścia do egzaminu. Wystarczy wówczas rozwiązać test jeszcze raz, a kompetencje przedłużą się automatycznie.
Nieco inaczej przedstawia się sytuacja w podkategorii A2. Ten egzamin odbywa się bowiem za pośrednictwem odpowiednich ośrodków szkolących. Aby mieć możliwość przedłużenia swoich uprawnień, należy zgłosić się do jednego z nich w terminie od 6 do 2 miesięcy przed planowanym wygaśnięciem kwalifikacji. Po pozytywnym zaliczeniu egzaminu w wyznaczonym terminie ośrodek prześle potwierdzenie do Urzędu Lotnictwa Cywilnego, a uprawnienia w dniu wygaśnięcia przedłużą się o kolejne pięć lat.
Sprawdź więcej informacji o kategorii otwartej A2.
Przedłużenie uprawnień w kategorii szczególnej
Uprawnienia w kategorii szczególnej, podobnie jak w przypadku podkategorii A2, wydawane są na podstawie certyfikatu wiedzy teoretycznej, wydanego przez odpowiedni ośrodek szkolący.
Termin wystąpienia o przedłużenie uprawnień w podkategoriach STS-01 i STS-02 jest identyczny, jak w przypadku podkategorii A2: do ośrodka szkolącego należy zgłosić się nie wcześniej niż 6 miesięcy i nie później niż 2 miesiące przed terminem wygaśnięcia. Po zgłoszeniu się w wyznaczonym terminie konieczne będzie ukończenie krótkiego szkolenia przypominającego, a następnie ponowne przystąpienie do egzaminu. W przypadku pozytywnego wyniku, uprawnienia w kategorii szczególnej przedłużą się o pięć lat, licząc od dnia ich wygaśnięcia.
Przegapiony termin przedłużenia uprawnień – co dalej?
W przypadku przegapienia terminu przedłużenia uprawnień i ich wygaśnięcia, istnieje możliwość tzw. wznowienia ważności certyfikatu wiedzy teoretycznej. W podkategoriach A1/A3 wystarczy oczywiście pozytywnie zaliczyć test online. W podkategorii A2 oraz w kategorii szczególnej (STS-01, STS-02) natomiast, podobnie jak w przypadku przedłużenia, należy zgłosić się do ośrodka szkolącego i po ukończeniu szkolenia zdać egzamin na odpowiednią podkategorię. W niektórych przypadkach jednak może być wymagane ponowne przejście całej ścieżki szkoleniowej, razem z częścią praktyczną.
Warto również pamiętać, że uprawnienia po wygaśnięciu nie zachowają ciągłości. Rozporządzenia nie przewidują żadnego okresu przejściowego, więc w okresie od zakończenia ważności uprawnień do ich wznowienia, wszystkie wykonywane przez nas loty będą niezgodne z prawem. Aby uniknąć przerwy w możliwości wykonywania lotów najlepszym rozwiązaniem jest przedłużenie ważności certyfikatu w wyznaczonym terminie.
NSTS straciły ważność!
NSTS, czyli krajowe scenariusze standardowe, przestały obowiązywać od dnia 1 stycznia 2026 roku. Oznacza to, że każdy lot wykonywany w oparciu o te scenariusze, traktowany jest jako operacja bez ważnego zezwolenia.
W momencie działania krajowych scenariuszy standardowych istniała możliwość konwersji uprawnień z NSTS na obowiązujące aktualnie scenariusze standardowe STS. Na ten moment jednak nie mają one już żadnego znaczenia. Aby legalnie wykonywać operacje w kategorii szczególnej, konieczne jest więc ukończenia pełnego kursu w podkategorii STS-01 lub STS-02, obejmującego szkolenia praktyczne i teoretyczne, a także egzamin z wiedzy teoretycznej.
Zadbaj o ciągłość swoich uprawnień
Utrzymanie ważnych uprawnień pilota BSP to jeden z kluczowych elementów bezpiecznego i zgodnego z przepisami wykonywania operacji dronowych. Regularna kontrola terminów oraz odpowiednio wczesne zaplanowanie przedłużenia certyfikatów pozwala uniknąć przerw w lataniu i niepotrzebnych formalności. Jeżeli Twoje uprawnienia zbliżają się do końca ważności lub planujesz rozpocząć loty w podkategorii A2 albo w kategorii szczególnej, warto wcześniej zapoznać się z aktualnymi ścieżkami szkoleniowymi. W zależności od rodzaju operacji możliwe jest zarówno przedłużenie certyfikatu, jak i zdobycie nowych uprawnień w oparciu o obowiązujące scenariusze standardowe.
..